Là công trình khoa học chào mừng 45 năm thành lập Viện Văn học. Tập sách bao gồm những bài viết của nhiều giáo sư, phó giáo sư, các nhà nghiên cứu trong Viện vừa được hoàn thành với tinh thần lao động khoa học nghiêm túc. Không qui tụ gò vào một số đề tài chung nào mà trên mảnh đất khoa học riêng của mình, các nhà nghiên cứu tiếp tục khai thác và khẳng định những giá trị mới.

Công trình Những vấn đề lý luận và lịch sử văn học là một đóng góp có ý nghĩa vào chặng đường nghiên cứu khoa học của Viện. Con đường ấy từ những ngày đầu, đã được Cố giáo sư Viện trưởng Đặng Thai Mai đặt nền móng cùng với sự đóng góp quan trọng của các nhà nghiên cứu: Cao Xuân Huy, Hoài Thanh, Hoàng Ngọc Phách, Nam Trân, Vũ Ngọc Phan, Nguyễn Đổng Chi, Phạm Thiều, Trần Thanh Mại, Hoàng Trung Thông, Cao Huy Đỉnh và các bậc túc Nho Đào Phương Bình, Nguyễn Đức Vân, Hà Văn Đại, Đỗ Văn Hỷ....

(trích Lời nói đầu trang 5-6)