» Chuyên mục »Tạp chí NCVH > Tiến trình hiện đại hóa văn học ở Hàn Quốc và Việt Nam bắt nguồn từ đâu, đi qua những sự kiện gì, vận động theo hình thái nào…, ấy là những vấn đề mà tham luận này tìm cách trả lời, trên cái nhìn so sánh.
Vượt ra ngoài không gian văn học vùng để tham gia vào một không gian văn học rộng lớn hơn là chiều hướng vận động có tính tất yếu đối với văn học Việt Nam đầu thế kỉ XX, trong đó có thơ. Đó cũng chính là quá trình hiện đại hóa. Đối với văn học Việt Nam, do trực tiếp tiếp xúc và chịu ảnh hưởng của văn học Pháp, nên quá trình đó cũng chính là thế giới hóa và phương Tây hóa. Quá trình ấy diễn ra trên nhiều bình diện, từ sự cảm nhận thế giới, sự đồng hóa thế giới thành nội dung nghệ thuật đến sự sáng tạo và vận dụng các phương tiện diễn đạt… theo tinh thần hiện đại. Bài viết này chỉ nhấn mạnh một số biểu hiện tính hiện đại trên phương diện ngôn từ, một trong những vấn đề quan trọng đối với các nhà thơ trong phong trào thơ mới 1932-1945.
Thơ ca cổ điển Trung Quốc phát triển đến cuối đời Thanh, hình thức của nó đã không còn thích ứng với nhu cầu của xã hội. Thế nên, ngay từ cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, đặc biệt sau khi cuộc biến pháp Mậu Tuất thất bại, đứng trước nhu cầu cải cách, Lương Khải Siêu đã hô hào thực hiện cuộc cách mạng trong thơ...
Trần Quang Nghiệp là một trong những cây bút truyện ngắn xuất sắc ở Nam Bộ 30 năm đầu thế kỉ XX. Những cách tân, đổi mới trong hình thức kết cấu tác phẩm cũng như nghệ thuật kể chuyện đã chứng tỏ sự đóng góp của Trần Quang Nghiệp nói riêng và của các nhà văn quốc ngữ Nam Bộ nói chung vào quá trình hiện đại hóa văn học Việt Nam. Nhận diện lại truyện ngắn của Trần Quang Nghiệp cũng là bước khởi đầu chúng tôi góp phần “phục hưng” lại vị trí và vai trò xứng đáng của nền văn học quốc ngữ Nam Bộ.
"Truyện Kiều" được cấu trúc theo mô hình ba đoạn: hội ngộ, tai biến, đoàn viên. Ai cũng biết là trong đoạn kết thúc đại đoàn viên, Thuý Kiều gặp lại Kim Trọng sau mười lăm năm lưu lạc của một thân phận kỹ nữ. Câu chuyện thoạt nhìn có cái không khí của kiểu kết thúc có hậu, song thực ra, cuộc đời đau khổ của nàng Kiều vẫn còn tiếp tục. Kiều một mực từ chối không sống như vợ chồng với Kim Trọng, dẫu cho chàng Kim tha thiết khẩn cầu nàng. Rút cục, vị cay đắng vẫn thấm đượm tận đáy lòng Kiều.
Hình tượng Thánh Mẫu quy tụ các giá trị văn hóa – nghệ thuật đặc sắc, độc đáo, thể hiện những giá trị, biểu tượng văn hóa Việt và tâm hồn dân tộc – những truyền thống văn hóa dân gian Việt Nam. Nhiều nhân vật Thánh Mẫu thú vị, hấp dẫn nhưng cũng đầy phức tạp. Bởi vậy, chúng tôi muốn đi sâu tìm hiểu văn hóa Thánh Mẫu ở cả hai phương diện: văn học và văn hóa dân gian, làm sáng rõ kiểu truyện về Thánh Mẫu và những truyền thống văn hóa dân gian...
Ngụ ngôn, với đặc trưng là lời nói, mẩu chuyện trong đó gửi gắm một ý tứ xa xôi, bóng gió có tính giáo dục bài học nhân sinh được sử dụng rộng rãi, phổ biến trong dân gian nên được các nhà chính trị, tư tưởng lấy đó để diễn đạt các suy nghĩ, quan niệm của họ. Thực tế các nhà ngụ ngôn nổi tiếng thế giới như Êdốp, Pheđơrơ, La Phôngten, Trang Tử, Liệt Tử… cũng đều là các nhà tư tưởng. Trường hợp Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh, với tư cách là một nhà chính trị cũng mượn ngụ ngôn để sử dụng vào mục đích chính trị, tôi gọi đó là ngụ ngôn chính trị.
Tiểu thuyết Campuchia ra đời là kết quả của việc tham gia vào thế giới hiện đại, của quá trình hình thành và phát triển đô thị, của đời sống thị dân… (cố nhiên là còn nhỏ bé và bị lọt thỏm vào giữa cái biển nông thôn bao quanh nó), là kết quả của quá trình tiếp xúc với văn học thế giới, trước hết và chủ yếu là văn học Pháp. Nhưng tiểu thuyết Campuchia còn là sự thoát thai từ văn học truyền thống, trong đó truyện thơ đóng một vai trò rất quan trọng.
Để hiểu thấu đáo hơn về diễn xướng ca dao người Việt, còn cần có những nghiên cứu cụ thể về từng loại, từng tiểu loại thơ ca dân gian này; cũng cần có sự so sánh đối chiếu với hình thức diễn xướng dân gian của thơ ca các dân tộc thiểu số Việt Nam, đặc biệt là bộ phận thơ ca đang lưu chuyển trong đời sống dân gian đương đại. Đó là hướng bài viết có thể triển khai, hy vọng đem lại những thông tin khoa học cập nhật và có giá trị.
Nguyễn Huy Tưởng (1912-1960) là một trong số những nhà văn hàng đầu của nền văn học Việt Nam hiện đại. Làm nên tên tuổi sáng giá của ông, bên cạnh và cùng với một khối lượng đồ sộ những tác phẩm thuộc nhiều thể loại: kịch, tiểu thuyết, truyện ngắn, thơ…, trong số đó có những tác phẩm xứng đáng để đời, còn phải kể tới hàng ngàn trang nhật ký được tác giả cần mẫn, thầm lặng ghi chép trong ba mươi năm, bắt đầu ngày 2-11-1930 tới ngày 21-6-1960, trước khi vĩnh viễn từ giã cuộc đời vào ngày 25-7-1960.
| Han Yong-Un và Hàn Mặc Tử: Thơ ca của niềm im lặng |
| Masaoka Shiki và haiku cận đại |
| Từ Chí Ma – tư tưởng và phong cách nghệ thuật |
| Futabatei Shimei và tiểu thuyết mới đầu tiên: "Ukigumo" |
| Phong cách thơ Ngải Thanh và những ảnh hưởng từ phái tượng trưng |
Đang truy cập : 48
Hôm nay : 147
Tháng hiện tại : 47,687
Tổng lượt truy cập : 220,368